.
carrefour

cotton

Opublikowano: 2018-06-14

Zabezpieczamy i chronimy



Setki kilometrów chodników, tysiące komór… Wielickie podziemia to rozległy labirynt – spuścizna ponad siedmiu wieków eksploatacji. Niepowtarzalna i zabytkowa kopalnia wymaga nieustannej troski. Jednym z kluczowych zadań na najbliższą dekadę, obok prac zabezpieczających, jest modernizacja szybów górniczych. Przedsięwzięcie to kopalnia szczegółowo ujęła w Aktualizacji Programu Zabezpieczania.


Zabezpieczanie wielickiej kopalni to działanie konieczne, by ją zachować dla przyszłych pokoleń, ale też niezwykle wymagające. Potrzebne są wiedza, czas, środki, a także staranne planowanie uwzględniające nie tylko najbliższą przyszłość, ale też tę dalszą. Na kopalnię należy bowiem spoglądać po pierwsze jak na całość, po drugie zaś w szerszej perspektywie. Trzeba połączyć plany, analizy, dokumentacje, wiedzę – dziesiątek, a nawet setek –ludzi, by rozsądnie zaplanować obszary i harmonogram działań.

Przemysłowy charakter obiektu długo ciążył na podejściu do wielickich podziemi. W czasach austriackich, w20-leciu międzywojennym, tuż po II wojnie światowej oczywiście prowadzono prace zabezpieczające, ale dość wybiórczo, głównie w rejonach eksploatacji oraz przeznaczonych do celów turystycznych. – W latach 70. XXw. spojrzenie na Kopalnię Soli „Wieliczka” zaczęło się zmieniać. Mówiono coraz więcej o konieczności zintensyfikowania ochrony podziemi, ale prawdziwy przełom w zabezpieczaniu przyniosły dopiero lata 90-te. O rozmachu prowadzonych prac mówić możemy mówić dopiero obecnie, gdy szerokorozumiane „zabezpieczanie” stało się główną domeną naszych działań – mówi Zbigniew Zarębski, Prezes Zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” S.A.

Podsadzka to też zabezpieczanie

Objętość podziemnych puste kto obecnie ponad 3,3 mln mᶟ. To zarówno te obszary, które mają być zachowane, jak i te których istnienie zagraża stabilności strefy zabytkowej. W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że nie wszystkie podziemne pustki, z uwagi na ich stan techniczny uda się zachować. Prowadzone prace zabezpieczające obejmują wykonywaniem.in. obudów drewnianych i kotwienia, selektywnie trzeba także stosować likwidację. Po ponad dekadzie prac na wschodzie kopalni (na wschód od szybu Wilson) zlikwidowano ponad 815 tys. mᶟ pustek wypełniając piaskiem ponad 200 wyrobisk. Likwidacja służy zabezpieczaniu rejonów o obniżonych parametrach wytrzymałościowych skał oraz na obszarze naruszonej stateczności wyrobisk. Odbywa się nie tylko przez wypełnianie pustek piaskiem, ale i urobkiem (proces odwracalny)lub innymi spoiwami mineralnymi(ochrona przed wodą). Działania te wpływają na zmniejszenie konwergencji wyrobisk, ochronę powierzchni przed powstaniem szkód górniczych i stabilizację górotworu w obrębie zabytkowych rejonów i szybów górniczych.

Priorytetem na najbliższe lata, obok modernizacji szybów, jest intensyfikacja prac w rejonie centralnym, w tym m.in. odbudowa filarów ochronnych wokół szybów Daniłowicza, św. Kingi, Kościuszki. Pozwoli to ustabilizować górotwór na obszarze pomiędzy szybami Wilson a Kościuszko.– Górotwór cały czas pracuje zaciskając stopniowo podziemne pustki i choć to proces wielowiekowy to nieunikniony, trzeba mu się przeciwstawiać poprzez intensywne zabezpieczanie – dodaje Prezes Zarębski.

Ciągły monitoring, badania, analizy i ekspertyzy nakierunkowują, które rejony i w jakiej kolejności należy zabezpieczać. Całość działań na najbliższą dekadę prezentuje opracowana przez górników w ubiegłym roku i będąca na etapie zatwierdzeń Aktualizacja Programu Zabezpieczania do roku 2027.

Ponad 40 wyrobisk

Kopalnia Soli „Wieliczka” jest unikatowa, jedyna taka na świecie – to zobowiązuje nie tylko do ciągłego usprawniania zarządzania dobrem narodowym, ale także nieustannego poszukiwania skutecznych metod i rozwiązań gwarantujących przetrwanie solnego zabytku przez kolejne stulecia – mówi Tomasz Broniowski, Dyrektor Biura Spółki Kopalni Soli „Wieliczka”S.A. Od wielu już lat zabytkowe komory zabezpiecza się w wielickich podziemiach kotwami. Sposób ten zapożyczono z kopalń kruszcowych, niemniejna „słony grunt” nie dał się przeszczepić tak łatwo i wprost – potrzebny był m.in. specjalny skład klejów oraz  niekorodujące w soli kotwy szkłoepoksydowe. Dziś ich setki, tysiące zabezpieczają solne ociosy i stropy, chroniąc przed zawałami wyrobisk, pozwalając zachować przestrzeń i kształt wyrobiska. Swoistym rekordzistą w tym zakresie jest Margielnik – ten zespół wyrobisk wypełniło już ponad 50km takich kotew.

W ubiegłym roku zabezpieczanie prowadzono w kilkunastu zabytkowych komorach, w tym roku prace planowane są w ponad 40 komorach i chodnikach. Kontynuowane będzie m.in. zabezpieczenie komór: Geramb, Margielnik, Baum, Saurauoraz chodników Świętosławskie i Bąkle, poprzeczni Król Saski i podłużni Plener. Nie jest to mało, szczególnie, gdy uświadomimy sobie specyfikę wielickiej kopalni – bezcennego obiektu z listy UNESCO, w którym wiele prac trzeba wykonać ręcznie – mówi Jarosław Malik, Członek Zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” S.A. – Do 2027 roku sumarycznie zabezpieczenie objąć ma ponad 200 komór.

Zanim górnicy przystąpią do prac górniczych niezbędne są jeszcze roboty przygotowawcze. W zależności od rejonu kopalni oraz rodzaju zabezpieczanych wyrobisk obejmują m.in. przebudowę chodników (bezpieczna komunikacja, sprawna logistyka), wiercenie otworów podsadzkowych (w2018 będzie ich potrzeba 1820) czy iniekcyjnych (2018: ok. 800),montaż rurociągów podsadzkowych (w 2018 ok.950m) oraz iniekcyjnych (ok. 500mw2018). – W planach na ten rok mamy wypełnienie komór piaskiem w ilości ok.80 tys. mᶟ, a urobkiem ponad 3,5 tys .mᶟ, w rejonach zagrożonych dopływem wody do kopalni planujemy zatłoczyć blisko 5 tys. mᶟ iniektów – mówi Marian Maj, Kierownik Ruchu Zakładu Górniczego Kopalni Soli „Wieliczka” S.A.

Od lat 80. XX w. w podziemnej Wieliczce stosuje się podsadzkę hydrauliczną,której wprowadzenie znacznie przyspieszyło proces podsadzania. Komory wypełnia się także urobkiem,który pochodzi z robót przygotowawczych i przebudów. Zabezpieczona w ten sposób przestrzeń jest stabilna, wzmacnia górotwór i przede wszystkim – chroni sąsiadujące, bezcenne – wyrobiska. Cały proces podsadzania ma jeszcze jedną zaletę: jeśli kiedyś zostaną opracowane nowe technologie, których nie zna współczesna sztuka górnicza, podsadzone wyrobiska będzie można odzyskać (tj. opróżnić je zpiasku) i zabezpieczyć, a następnie także udostępnić.

Bezpieczna kopalnia to także bezpieczna powierzchnia. W tym celu intensyfikowane są m.in. prace związane z zabezpieczeniem szybów. Kontynuowane są prace związane z modernizacją szybu Paderewski, ruszają działania związane z szybem Kościuszko, trwają bieżące prace w innych szybach. Przyspieszenie koniecznych modernizacji pozwoli też ograniczać konwergencję wyrobisk oraz stabilizować górotwór w rejonie centralnym. – W perspektywie najbliższej dekady kopalnia planuje kontynuować prace renowacyjne i zabezpieczające w kolejnych, z ponad 200 najcenniejszych, koniecznych do zachowania komorach i zespołach komór, a także wypełnić podsadzką bądź iniektami ponad 1 100 tys.mᶟ pustek – wymienia Jarosław Malik.


Zabezpieczamy i chronimy - zobacz zdjęcia





   









Wieczór w Wielickiej Mediatece  
Data: 16 września 2018 r.
Lokalizacja: Wieliczka

W niedzielę 16 września o godzinie 18:00 rozpocznie się Wieczór w Wielickiej Mediatece. Zapraszamy na koncert galowy w 100-lecie Niepodległości "Od Moniuzki do Kilara".
Wieczór w Wielickiej Mediatece
Piknik z ratownikami GOPR 2018  
Data: 16 września 2018 r.
Lokalizacja: Wieliczka

Park Linowy XTREME PARK zaprasza na PIKNIK Z RATOWNIKAMI GOPR, który odbędzie się w najbliższą niedzielę 16 września w godzinach 12:00 - 17:00. Szczegóły wydarzenia na plakacie poniżej.
Piknik z ratownikami GOPR 2018