Z Wieliczki do Podgórza jest, w linii prostej, raptem 6 km. Górnicze miasto z obecną Dzielnicą XIII Krakowa łączy jednak nie tylko geograficzne sąsiedztwo, ale też sól. Przez wieki bowiem na prawym brzegu Wisły działały magazyn tej cennej przyprawy oraz port załadowczy, w którym tłoczyły się byki, komięgi i szkuty. W latach 1867-1915 Podgórze wchodziło w skład powiatu wielickiego, który wtedy był jednym z największych w Galicji. „Słoną” historię Podgórza przybliża ekspozycja znajdująca się w Zajeździe pod św. Benedyktem.
Muzeum Podgórza (oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa) pierwszych zwiedzających ugościło w marcu tego roku. Skupione na podgórskich dziejach, proponuje skondensowaną i wyjątkowo bogatą opowieść o „Mieście pod Kopcem Kraka”, w której jednym z istotnych wątków był handel solą wielicką.
Skład solny mieścił się na Zabłociu, zwykle tworzyły go trzy szopy przeznaczone na różne rodzaje słonego urobku. Istniejący do dziś murowany budynek składu przy ul. Na Zjeździe pochodzi z końca XVIII wieku. Dopiero, bowiem początki składu i portu sięgają co najmniej XVI stulecia.
Wielicką sól „spotykamy” w sali „Między Wisłą a Górą św. Benedykta”. Eksponowany jest bałwan solny, kilkanaście sztuk kruchów foremnych oraz sól drobna. Wprawne oko szybko wypatrzy plan Wieliczki autorstwa Marcina Germana oraz Borlachowy przekrój idealny kopalni. Pod tym pierwszym, wydanym jako sztych w roku 1645, umieszczono interesującą winietę przedstawiającą m.in. karbarię (dawną warzelnię), kletę szybową, magazyn oraz załadunek soli. Prasolskie wozy wyruszały traktem w stronę Krakowa, wprost na kazimierskie nabrzeże, skąd sól w bałwanach i beczkach podejmowały wiślane statki.
Julian Ursyn Niemcewicz, podróżujący po Galicji w roku 1811, zanotował: „Przebywszy Wisłę jedzie się drogą przez Austriaków robioną, którą rząd nasz wybornie utrzymuje. Miłym było dla mnie widokiem spotykać mnóstwo wozów naładowanych beczkami i bałwanami soli do Krakowa prowadzonej”.
Jaki był port na Zabłociu? Drewniany, na pewno też gwarny i tłoczny, pełen wozów (np. takich jak miniatura w muzealnej gablocie) oraz łodzi (modele rzecznych statków również zobaczymy na wystawie). Sól zamieniała się w brzęczące bogactwo, rozpalała emocje – nieraz wzburzyła krew krakowianom oraz kazimierskim szyprom, którzy, i to dosłownie, przepychali się na Wiśle, rywalizując o jak najlepsze miejsca do cumowania.
W muzealnym zaciszu ożywają historie sprzed wieków. Z licznych eksponatów i pamiątek wyłania się Podgórze fascynujące, z jednej strony bliskie, z drugiej zaś wciąż pełne tajemnic: słowiańskie, staropolskie, austriackie, polskie…
Muzeum Podgórza można zwiedzać od wtorku do niedzieli w godzinach 9.30-17.00. „Solna ekspozycja” stanowi część wystawy stałej i została przygotowana we współpracy z Kopalnią Soli „Wieliczka”.
